به گزارش خبرنگار فرهنگی سراج24، مساجد دارای اهمیت زیادی هستند در حدی که میتوان از مساجد به عنوان مهمترین پایگاه در جامعه مسلمانان یاد کرد و حتی در جامعهای هم که غیر مسلمانان در کنار مسلمانان زندگی میکنند مساجد برای غیر مسلمانان هم منافع بسیار زیادی دارد. زیرا مسجد برای تعلیم و تربیت انسانها به ویژه کودکان بهترین مرکز است، مسجد مکانی مقدس و برخوردار از معنویت و پاکی است و کسانی که در آن تردد میکنند از مصونیت خاصی برخوردارند.به رغم توجهی که ابتدای انقلاب به بحث مسجد می شد و مسجد هر محل پایگاه فرهنگی، اجتماعی، سیاسی و مذهبی آن منطقه بود در برههای بعد از آن نسبت به این جایگاه مقس غفلت شد. شاید یکی از علتهای این بی توجهیها این بود که ما فکر میکردیم بعضی از مراکز جدید مثل فرهنگسراها و حتی مدارس و دانشگاهها و مراکز تربیتی وکانونهای فکری و مراکز فرهنگی میتوانند جای این مساجد را پر کنند در حالی که اینطور نبود و اتفاقا" خودمان هم این اشتباه را تجربه کردیم و به همین خاطر نباید اجازه دهیم که این تجربه تلخ دوباره تکرار شود.
مساجد شلوغ، مناطق مسکونی خوب
هنگامی که اهل محل نسبت به یک مسجد انس پیدا کنند و فرزندان آن ها نیز مسجد را به عنوان پناهگاه خود انتخاب کنند آن محل به تجربه نشان داده شده از لحاظ بافت اجتماعی محلی بهتر از یک محل عاری از یک مسجد فعال است. خداوند در قرآن فرموده است: انما یعلمو مساجد الله یعنی مؤمنین باید مساجد را آباد کنند که یکی از معانی آباد کردن مساجد رفت و آمد مدام به مساجد است حالا چه برای برگزاری نماز جماعت و چه برای درس و علم و مباحثات علمی. مسجد تنها یک مکان مذهبی نیست بلکه مرکزی است برای انجام امور اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و تربیتی مردم.
حجت الاسلام علی فلاح رفیع، پژوهشگر حوزه فرهنگی درباره نقش تربیتی مساجد میگوید: به نظر من هر مسجدی امروز میتواند نقش یک حوزه علمیه را ایفا بکند، ما در طول تاریخ هم میبینیم که مساجد چنین نقشهایی داشتهاند و حتی بعد از گذشت قرنها از صدر اسلام هم تجربه تاریخی این را به ما ثابت کرده که هیج مکانی نمیتواند مکان بدیلی برای مساجد باشد و جای مساجد را بگیرد چون بهترین فرزندان ما بهترین افراد جامعه و مفیدترینشان کسانی هستند که در مساجد تربیت شدهاند. من نمیخواهم بگویم باید مراکز دیگر را تعطیل کنیم بلکه میخواهم بگویم به هیچ عنوان نمیتوان مساجد را با این مؤسسات و مراکز مقایسه کرد چه برسد به اینکه بخواهیم مساجد را کنار بزنیم یا نسبت به آنها بیتوجه باشیم.
مسجد تنها برای اعتکاف و احیا نیست
یکی دیگر از مسائلی که متأسفانه امروز در جامعه به غلط جا افتاده است این است که کار ویژه مساجد برای برهه های زمانی خاص و کوتاه نظیر ایام اعتکاف و احیا تعریف میشود و جایگاه مادر خود در منطقه را از دست داده است.
آیت الله حائری شیرازی عضو مجلس خبرگان رهبری در رابطه با نقش فراموش شده مساجد میگوید: ما مساجد را مرکز اموات و ختمها کردهایم، در حالی که باید در این مکان عقد و عروسی انجام شود، زیرا اگر این مراسمها در مسجد باشد، تمام آن نکات اخلاقی رعایت میشود.
آیتالله محیالدین حائری شیرازی، از اساتید اخلاق، گفت: وقتی عدهای به امام جماعت اقتدا میکنند، امام جماعت ظرف وسط میشود و مؤمنان هم ظروف مرتبط هستند، اگر ۵۰ ظرف را به یک ظرف مرتبط کنیم، خود به خود آن ۵۰ ظرف با یکدیگر با هم مرتبط میشوند و آب در یک ظرف میایستد. بنابراین مسجد محل ارتباط دلهای مؤمنان به یکدیگر است.
وی با تأکید بر اینکه مسجد باید کانون اخوت و دوستی شود، افزود: مسجد باید بانک اطلاعاتی شود، یعنی هر کس هر چیزی گم کرده است، در مسجد پیدا کند. تواندارها وقتی به مسجد میآیند به ناتوانها کمک کنند، مأمومین در مسجد میتوانند با توانمندها ارتباط بگیرند و از آنها برای ناتوانها کمک بگیرند.
آیتالله حائری شیرازی با اشاره به اینکه مسجد مکانی است که در آن امور را حل و فصل میکنند، خاطرنشان کرد: در زمان پیامبر(ص) هر وقت نماز جماعت برگزار میشد و میخواست اتفاق جدیدی بیفتد، بعد از نماز، حضرت سخنرانی میکرد و مسائل جدید را مطرح مینمود و مأموریت جدید را به مردم میگفتند، بنابراین در عصر ما مسجد باید کانون اجتماع مؤمنان باشد.
اما در این بین هستند مساجدی که با فعالیت مستمر خود سعی دارند همان نقش خواسته شده را ایفا کنید، به همین پوستر بالا دقت کنید. یک مسجد فعال در محله نارمک تهران برای چهارشنبه سوری نیز برنامه داشت. با توجه به اینکه چهارشنبه آخر سال سال گذشته در ایام فاطمیه قرار داشت مسجد ثارالله اقدام به برگزاری برنامه ی زیبایی به این مناسبت کرد که هم نوجوانان سرگرم شوند و هم حرمت این روز حفظ شود.
این نمونه و نمونه هایی از این دست نشان می دهد اگر تصمیمی مبنی بر فعال کردن مسجد توسط معتمدین گرفته شود هر مسجد پتانسیل تبدیل به کانون اجتماع را دارد.
